पर्सा, सखुवा प्रसौनी —
पर्सा जिल्लाको सखुवा प्रसौनी गाउँपालिकामा शिक्षा क्षेत्रको गम्भीर दुर्दशा देखिएको छ। यस वर्षको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) को नतिजाबाट स्पष्ट भएको छ कि पालिकाभित्र रहेका चारवटा माध्यमिक विद्यालयहरूमा अध्ययनरत ४२९ जना विद्यार्थीमध्ये केवल ५७ जनाले मात्र परीक्षा पास गरेका छन्।
यो नतिजाले गाउँपालिकाको शिक्षा प्रणाली, त्यसमा गरिएको लगानी, र जिम्मेवार निकायहरूको भूमिकामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ। शिक्षा क्षेत्रप्रति पालिकाको गैरजिम्मेवारी, प्रशासनिक कमजोरी, र शिक्षाको गुणस्तरप्रति उदासीनता यस पछिल्लो नतिजाबाट झनै उजागर भएको हो।
विद्यालय अनुसारको नतिजा
गाउँपालिका शिक्षा शाखाका प्रमुख नेपालेन्दु साहका अनुसार, चारवटा विद्यालयको नतिजा निम्नानुसार रहेको छ:
- श्री दीप नारायण आदर्श नमुना माध्यमिक विद्यालय: ११० जना सहभागी मध्ये ११ जना मात्र उत्तीर्ण
- श्री ने.रा.मा.वि. देउरवाना: ९८ जना सहभागीमध्ये २३ जना उत्तीर्ण
- श्री ने.रा.मा.वि. महुवना: १२७ जना सहभागीमध्ये १३ जना मात्र उत्तीर्ण
- श्री ने.रा.मा.वि. सिरयही सथवल: ९४ जना सहभागीमध्ये १० जनाले मात्र सफलता प्राप्त
यो आँकडाले देखाउँछ कि सखुवा प्रसौनीमा माध्यमिक तहको शिक्षाले गम्भीर संकटको सामना गरिरहेको छ। पछिल्लो वर्ष पनि यस्तै कमजोर नतिजा आएको भएता पनि सुधारको कुनै उल्लेखनीय प्रयास नभएको स्थानीयहरूको भनाइ छ।
जनगुनासो र स्थानीय चिन्ता
स्थानीय बासिन्दाहरूका अनुसार कमजोर नतिजाको प्रमुख कारणहरूमा निम्न समावेश छन्:
- विद्यालयमा शिक्षण सिकाइको गुणस्तर न्यून
- शिक्षकहरूको नियमित अनुपस्थिती
- विद्यार्थीहरूको उपस्थिति र लगनशीलतामा कमी
- नियमित अनुगमनको अभाव
- शिक्षा सम्बन्धी योजनाको स्पष्टता र प्रभावकारिता नहुनु
स्थानियहरू भन्छन्, “विद्यालयमा मात्र भवन ठड्याएर शिक्षा प्रणाली सुधार हुँदैन, गुणस्तरीय सिकाइ सुनिश्चित गर्नु जरुरी छ।” उनीहरूले अब पालिकाले भाषण र योजनामा सीमित नरही, व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउने ठोस कदम चाल्नुपर्ने माग गरेका छन्।
सुधारको खाँचो
विगतका वर्षहरूमा पनि यस्तै नतिजा आएता पनि पालिकाले सुधारमा कुनै ठोस कार्ययोजना अघि नबढाउनु, नेतृत्वको असक्षमता र शिक्षा क्षेत्रप्रति गम्भीरता नदेखाउनुको उदाहरण बनेको छ।
शिक्षा क्षेत्रमा सतहमा कार्यक्रम देखिए पनि आधारभूत सुधार नहुनु, योजनाको कार्यान्वयन कमजोर हुनु, र शिक्षालाई प्राथमिकतामा नराखिएको अनुभूति अब गाउँपालिकाका आम नागरिकले गर्न थालेका छन्।
यदि यस्तै अवस्था रहिरह्यो भने पालिकाको भावी पुस्ता शिक्षा विहीन बन्ने खतरा देखिएको छ। सखुवा प्रसौनीमा अब तत्काल असर देखिने शिक्षा सुधारका कार्यक्रम ल्याउन जरुरी भएको छ।
निष्कर्षमा, सखुवा प्रसौनी गाउँपालिकाले अब कागजी योजना र आश्वासन होइन, ठोस नीति, कडाइका साथ अनुगमन, शिक्षकहरूको जवाफदेहीता र विद्यार्थी-केन्द्रित सिकाइ प्रविधिको उपयोगमा ध्यान दिन जरुरी छ। शिक्षालाई अब राजनीति वा औपचारिकताको विषय बनाउने होइन, भविष्य निर्माणको आधार मान्नुपर्ने समय आएको छ।
